Friday, April 23, 2010

KANMAH

Kanmah

Chimthli

 

 

Kan sang, kan khua

Kan buu, kan peng

Kan ram, miphun

Ahruai kho lo mi

Keimah, Keimah

Timi lungput, a mui chia tuk.

 

Keimah tuahmi

Keimah khaanmi

Keimah chimmi

Keimah hruaimi

Keimah thawng in,

Miphun pi lungput a si lo.

Krifa tha lungput a si lo.

 

Kan i bawmhnak thawngin

Kan ttuan ttinak thawngin

Kan khaan ttinak thawngin

Kan i hruainak thawngin

Kan dir ttinak thawngin

Kan miphun kan cawisan lai

A kan teitu an um lai lo.

 

Keimah tinak lungput ngei lo in

Kanmah timi bia he kan ttuan ti lai

kan i fun lai, aho tthen khawh lo in.

 

Mi tampi luhter hna

na thinlung chung ah

Kanmah timi bia nih

na lung an nuamh ter lai.

Din te in chim ko ning law, ......

Nangmah maw keimah ti cu

chim awk ah a dikmi bia a si lo.

Vawlei le Laimi ruahchannak cu

Bia fate Kanmah.

________________________

 

Chimthli @ 2007

 

--

Yours sincerely,

Bawi.

 

---

Source: YCCF-International@yahoogroups.com mail by cbawimanglian@yahoo.com on 22 April 2010.

------------------------------
"Serve with gladness"

Saturday, April 10, 2010

NUNNAK TI (Water)

WATER

 
Bawi Jesuh nih Zungzal Nunnak Ti kong a kan chimh i, Ti khuaruah har asi nak hi hlat deuh ah khuaruah har chim lengmang ko. Atanglei hi Dr. Enmoto ttial mi ka van tar. Voi dang nak in tam deuh in Ti thiang mi cu rak ding cio ko ne uh, ngamdam duh ah cun. Mirang aa ziak lo mi nih Hawi hal te ding. Laiholh in aa let huam deuh lo.
  • 75% of Americans are chronically dehydrated.
  • 37% have suppressed their thirst mechanism to the point that it is often misinterpreted for hunger.
  • Even mild dehydration can slow down one's metabolic rate by as much as 3%.
  • A University of Washington study, found that nearly all participating dieters were able to deter their midnight hunger pangs by just drinking a glass of water.
  • The No. 1 trigger of daytime fatigue is lack of water.
  • Preliminary research has indicated that drinking 8-10 glasses of water each day could improve back and joint pain for up to 80% of sufferers.
  • A mere 2% drop in body water can negatively affect short-term memory and the ability to concentrate.
  • Drinking five glasses of water each day can decrease the risk of breast cancer by as much as 79%, bladder cancer by 50%, colon cancer by 45%, and deadly heart attack by 41%.
 
By drinking healthy living water you are positioning your body to be at optimal health.You are better able to ward off sickness because you have a boosted immune system. You are also more likely to lose weight, slow down the aging process, and better absorb important nutrients including vitamins and minerals.
 
Source: Lai Forum & Rungcin group mail on 11 APR 2010 sent by Ngun Thawng Lian from Japan.
------------------------------
"Serve with gladness"

Wednesday, April 7, 2010

EASTER SERMON by Salai Bawi Uk Thang

Emau khua pawng ah khu le phak in

 

From: Salai Bawi Uk Thang <cbthang@yahoo. com>
Date: Sunday, April 4, 2010, 10:58 AM

 

Ni hin cu vulei cung i nii le caan a rak um bal mi vialte lak ah nilianngan bik Easter Sunday timi Thawhtthannak nilianngan nii asi. Hi vulei i kan hmanmi Thawhtthannak hi ataktak i chim ah cun a thlaam vial lawng khi arak si rih i thawhtthannak nilianngan taktak cu Khrih nih ami hna arak cawisaan tik i mithi vialte an thawh tthan te lai dingmi nilecaan khi asi. Cubantuk in zuumtu hna thawhter dih kan si te lai dingmi khi Amah Khrih nih arak kan prove piak i cucu nihin bantuk thawhtthan ah hin anunglio mi poh nih rak ichimh chung le rak iruah chung hi asi.

Bible chung ah Khrih nih akan chimhmi le akan cawnpiak mi vialte hi vulei cung ah hin cun fiang lak in langhter thlu awk hi an rak har ko. Amah arak zuultu Johan nih hin Khrih hi amah pumpaak in arak zulh, athih lio hrawng le athawhtthan lio hrawng zong ah hin arak um ve, cun athihhnu zong ah Khrih tehte dirhmun in thawngthabia arak chim i Bible adonghnak tlang akawmtu " Biathlaam" ah khin Bawizisuh sunparnak he a um hnu i amuisam le asining cu fiangte in akan chimh. Zohchia le khenhru i Vailam i an tlaimi Khrih kha sunparnak he akhat i, thir an khenhnak a ke kha meizik bantuk asi cang, akaa in achuakmi bia cu Vainaam kaphnih har bantuk khi asi cang, i aw cu khuari le vaanteek bantuk asi cang.... Aho hmanh i palh awk ttha lo in Pathian arak sinak cu Biathlaam ah khin phuan asi.

Zei ruang ah dah Bawizisuh kong hi khu le phak hin an chim? an chim hmanh ah hin an thinlung ah meibantuk hin akangh? ti hi ihal phu te arak si. Zeicaah ti ah Khrih tehte asi taktak mi hna nih cun Khrih kong an theih i Khrih athei taktak mi nih cun an chung i a ummi thil cu chim lo le rel lo in azeitihmanh in an um kho ti lo. Zei caah ti ah Khrih cu dawtnak i ahram thoknak le adongnak Alpha le Omega asi. Cu dawtnak cu vulei cung mihna nih hin kan nunchung duhtawk i rak ihman cio ding in Pathian nih hin arak kan peek cio mi asi. Dawtnak kan ngeihmi hi pakhat le pakhat zungzal harnak chung (Hell) i kan luat i zungzal nunnak chung i kan kal khawhve nak ding zawn te ah hin hman cio ding khi Khrih nih akan duhpiakmi cu asi. Angaingai ti ah cu zeidang kong kan isiaherh mi vialte nak in Pathian bia kan isiaherh mi hi asunglawi bikmi le aphupha cemmi araksi.  Paul nih uar ngai in dawtnak kong a chim tawn khi.

Nihin cu Pathian nih dawtnak i vulei cung i athil tuahmi aphi achuah ni an answers he proof akan peekni asi. Hliah ngei lo dawtnak, Alpha le Omega, aruang um lo bak i akan dawtu i akan dawtnak hi minung hna nih hin zeidang in response rak tuah khawhnak lam kan ngei ve ti lo kan tikhawhchun te cu Pakhat le Pakhat rak idawt ve kha asi. Dawtnak hi tii bantuk in asannak in aniamnak ah aluangmi asi i Pathian hi minung nih kan dawve lai ti usih law ti khi acho lei ah kan luanter lai ti bantuk khi asi hnga. Cu caah kan nih nih cun Pakhat le Pakhat rak idawt khawh kha kan cawn ding khi ahong si. Pakhat le Pakhat idawt cu afawi ttung lo, nuleva hmanh idaw kho lo nalak ah zeitindah hithil hi asi khawh ne lai????

Hi taktak hi Pathian nih akan challenge termi cu ahong si. Nuleva kan i tthit-umh tik ah Suikutdonghrolh kan ipe i cu kan ipeekmi cu Pastor te nih an hei sermon ta luklak tawn. Asinain cheukhat nih cun fiangte in an chim tawn lo. Chim a haumi asi. Vulei cung i kan hmanmi dawtnak vialte hi aruang he ai tlaimi, ruahchannak he ai tlaimi dawtnak lawngte an si tik ah cubantuk dawtnak nih cun minung hi zungzal akan fonh kho in Pathian sin tiang hna cu kan iphanh pi khawh nak ti hna lo. Kan fale kan dawtcio ning hna khi tahchunhnak tthabik hliah ngei lo dawtnak cu asi. Azei ruang hmanh ti lo in kan fale an si ruang ah an herh ning poh in kan dawt hna. Chap awk tampi kan ngei cio ti lo. Kanfa le nih thil ttha an tuah tik ah hnahchuah neekneih nak apel te hmanh kan ngei lomi khin ahong fiang chin chin. Khi bantuk i idawtnak khi mising pipi asimi nuleva nih ahram in van iawt ahau. Alpha le Omega kha athar in kan ituah ve tinak ding caah khin Wedding Ring khi sunglawi ngai in ipeek cio asi. Wedding Ring ai hrukmi nuleva cu thihnak dah lo nih cun atthen phung hna an si ti lo. Atthen khawhnak asi ah cun an ihrukmi sullam an thei lo tinak asi. Mihruut. Nuleva cu azeiti sihmanh ah aruang um lo in idawt ding khi asi cang. Kan ca ah atthabikmi kha iduh piak in dawtnak hmual kha a dongh tiang in hman ding khi si. Ai pehtlai vima mi cu Khrih nih vulei mihna akan dawt kan ti tik, Pathian dawtnak ka thei kan titik ah hin mitampi cu kan mah le kan mah kan rak ihleng, kan chimmi zei asi kan rak thei tawn lo. Pathian nih vaanle vulei hi programme arak tuahning te in arak sermi asi i asermi minung hna tlawttlau sual ding hi alungthlipel hmanh in arak ruahmi asi lo. Asinain Sehtan nih Thitsa aphoh tik ah aprogram arawk i Vulei cu chiatserhmi ah ahong cang. Zeicaah ti ah Sehtan nih sualci arak vorh caah sualnak program cu vulei ahmunh chung a um pengve ding khi ahong si cang i Minung hna hi Pathian program chung ah maw kan um Sehtan program chung ah ti hi Bible hmang in nifatin kherhlai le tuahtaak a honghau cang. Vulei nih Pathian ahngal khawhnak hnga ding ah hin thil tampi tuah piak asi i cuthil vialte lak ah Khrih nih Vailam i thihnak atuar i nithum hnu i athawhtthannak kong hi "The Most Wonderful Miracle" asi. Pathian program hi asi taktak, asi hrim hrim, Pathian nih hin dawtnak in ami vialte asin ah kiir tthan khawh dihnak lam kaupi in akan hon piak tthan i aduhmi poh zalong te in kal kawh asi ti cu 100% tluk fiang in Good Friday ah fianter asi i Easter Sunday ah prove asi cang Haleluijah!! !

Pathian dawtnak kong kan chim tik ah hin Hell kong kan chim chih lo ah cun 50 % lawng kan chim tinak asi. Cuhmanh ah cun zuum huaha lo i kan chim ah cun 25% lawng kan chim. Cu hmanh ah Bible hna rel tthittha lo i kan chim tik ah cun 12.5 % lawng atang, Cu hmanh ah caan teetkhawt bu le imanh huaha lo bu, hna i kan chim ah cun 6. 125 % lawng atang i cuti i tuak tik ah Pathian dawtnak kong kan ichim mi nih hin azei ti hmanh in arak kan hlan kho ti lo i chanchung ai puum lengmang komi, cheuhra cheukhat athawh pengve komi, thla acam lengmang ve komi Pathian dawtnak tthittha i arak thei lomi mitamtuk kan rak um. Zeiruang ahdah Hell kong hi chim chih aherh?

The Passion of Christ timi zatlaan khi voihnih cio tal zoh usih law a ttha hnga. Thil abiapituk timi kan tuah tik ah kan retheih le kan temtuarmi kong ah kan buai lo, kan thil tuahmi atlam atlin le tlin lo tu khi kan buai tawn. Cubantuk cun Khrih nih hin Sehtan nih akan hlen i Sehtan nih apennak chung Hell chung i hremding i akan ruaihmi kan si khi Khrih nih cun fiang tuk in akan hmuh piak caah Vailamtah i thihnak atuarmi kong ah hin abuai lo tuk. Ai lap tuk,  hinak faak hmanh hi rak um seh law hneek le fial hau lo khin arak tuar tuk ko hnga ti khi asi. Vanram kainaak le kailonak kong tiang lawng hi siseh law vailamtah i tem le tuar te hna hi aherh mi asi hnga lo. Hell i chanh le chuah hi aherh tukmi asi cang caah, inn akaang cuahmah mi chung ah aummi an fale hna nulepa nih i uilo bak in va luh hnawh le va chanh an duh hna bantuk khi asi. Cubantuk i harnak le temtuar ding hi Pathian dawtnak athei lomi hna nih cun nunnak adih tik ah kan ton hrimhrim ding asi i atheimi nih maak hngal lo in kan ichim cio hi abiapi tukmi asi. Bawizisuh nih Bethlehem cawrawl kuang in ai thok i Vailam i " it is finished" ati tiang lohma adomh in achuah tiang atuahmi vialte hi Minung hna nih Sehtan program chung in kan ihlihphuah i Pathian program chung i kan um khawhnak hnga ding i lam akan hmuhsak nak asi i Deh khat le Dot khat hmanh hrelh mi angei lo. Adih le adongh nak tiang atuah dih timi khi " It is finished" ati mi khi asi cu cu Easter timi thawhtthan nih hin fiang chinchin in a prove cang. Zeihamnh lung iaw- ttawm awk a um ti lo. Thinglung dihlak, ruahnak dihlak, thazaang dihlak he Khrih lei panh khawh izuam i Pathian duhnak tuah kha kan duhnak nganbik ichiah ding khi The Greatest Responsibility" kan ngeih ciomi cu asi ko cang.

 

Emau khuapawng te ah khan

                                                                       

 

Lung ka hlau thaan thawhtthan ni sunglawi bik nih

Sualnak vialte mual an pho dih i

Pathian program lei ah fianter asi cang

Zuumtu hna lomhnak Jubilee Darkhing.

 

Nazaret Zisuh alan lio ti in mipi an rak au

Caan palhpar bang na sunlawi caan chikkhatte

Hosana Bawipa min cu thangtthat si ko seh!!

Zion fanu David fapa cu hlawr in um ko seh!! an ti..

 

Thinlung a daihter siarmar zing damti bang

Kan khamhtu veel le dawtnak nih cun

Lungdaih hnangamnak thluachuah an timi kha

Vanruah bang a sur ter tawn kan nitin nun ah.

 

Zumhnak mit in  van cuan hmanh kan lei hring nun hi

Khamh hnangamnak ngei kho lo le vansang in

Chukcho kan kai  tawn sual thilrit pi he

Bawmtu thlarau sawm lo le tel pi lo hraat cu.

 

Kir tthan usih Emau khua pawng te ah khan

Caih tthan sih kan Bawipa kong cu khu le phak in

Thinlung ah mei bang  a alh mi Khrih tehte he

Ei tti ding tti zankhua dei tti tthan usih.

 

Maw Bawipa! kan zumhnak nun rethei nih hin

Sakhi nih tivate ti a hal bang khan

An hal zungzal ahonih theihpiak lo in

Zumh hnangamnak thlaam chiate chung ah

Siaremlo ngai in nitin  ni kan leeng ttheu  tawn.

 

Maw Bawipa na kan khamhnak thawngttha le

Na intuarnak kong Bible chimmi hna hi

Ttawhcia parbang an hnawl tthan lengmang ne ttung

Nunnak pin lei zungzal ca tiang hmun ding in

Sui zungbunh bang hmunh ter cang law kan thinlung chung ah.

 

Ruahchannak tthabik ngeihchun ai hrawmi laimi phun hawi

Vansui khualipi kutka i Khrih he arak kan hngak mi

Lungduh hawikom tthenlo tthencia an tlinnak ding hmun cu

Panh in nitin nunlam khual kan tlawng ti i hngal usih tiin

Thawhtthannak biazai he sawmnak zaa ka rak in chanh hna.

Hluanku pa
=================
Life is like a book, everyday is new pages

Friday, April 2, 2010

Miphun Pakhat Sinak Ah Zeidah A Biapi

Miphun pakhat sinak ah hin zeidah a biapi hnga
By Pu Lian Uk

 


"Miphun pakhat si nak ah hin zeidah a biapi hnga ti hi asi".tiah Pu Khenglawt a ttial mi hi Chinmi nih duh sah tete in  kan lung ahung pem pah leng mang cang I, lawmh a um ngai.


Vuleicung ralpi adih cangka ah hin vulei cung ah mizei ram hmanh nih nanmah miphun asi lo mi nan uk ti hna lai lo, in dependence nan peek dih hna lai. Independence peek awk ah an mah te in an ram uk nak atuah kho rih lo mi hna miphun kha UN ni UN Trusteeship System  in zohkhenh chung awk ah UN sin ah nan ukmi hna miphunram cazin nan peek dih lai tiah UN zung in ca an rak chuah.


Cu tik ah cu bantuk aa uk kho rih lomi hna miphunram cazin an peek mi hna kha UN nih amah UN nih dengteu in maw azoh khenh hna lai, maw, azoh khenh chungdingah ramkhat in maw ram hnih ramthum in maw ibawm cio ding thiah  in an mahte in an ram an  iuk khawh ding azoh khentu hna nih cawnpiak dingkhi asi,. An mahte in i-uk khawhnak an ngeih tiang in    cawnpiak hnu  ah Independence in an umduh ah cun Independence  peek , ramdang he ikomh in federal in maw confederation  in maw um a duh mi zong anmahduh ning in aramri kulhchung an mah miphunte in  i-uk khawhding kha sersiam piak an silai tibia hi arak um.


Miphundang ram a ukmi vialte nih anmah miphun asi lo mi ram an uk lio mi hna ca zin kha` UN an rak peek dih. Chin, Kachin, Shan ram zong Mirang nih UN Trusteeship ah cazin peekding  an rak ruah lio asi cang.


Portugal ram nih miphundang ram a ukmi zongkha Potugalmi an sidih tiah an ti i cazin an peeduh hna lo. Asina in Portugal miphun a si lo miti kulh le ram an ukmi hna ramdang nih an theih tuk mi hna an sifawn.


Cucaah  Miphun ram timi hi UN nih mizeibantukdah UN  Trustee-ship ah hin  alakmi an si lai ti mi kha asul lam an kawl. Miphundang abik in a uk tu hna he an nunphung an holh aa lolomi an silai I cu miphun nih an hlumhnak ramri kha miphundang le a uktu hna ram he ramri thler khawh ding fiangte in a ngei mi an si lai ti mi hi an rak khiah.


Cucaah Portugal nih a ukmi ti kulh le ramtam pi Namibia ram te hna kha UN Trusteeship ah  an peeek hna. Cu ti UN nih azoh khenh mi hna ramtam pi cu atu ah Independence a hmu mi an tam ngaicang.


East Timore zong khi UN Trusteeship I rak peekmi asi. Asina in Indonesia cozah nih an ralkap an va lak ter hna I Indonesia nih uk mi ah an hung si. Cu lio ah East Timore nih Indonesia ralkap doh khawh nak thazang an ngeih lo caah UN zong nih abawm hlei kho hna lo.


Asina in kan hnu lei Indionesia buai lio ah khan Eastmore nih Indonesia an doh tthan tik ah UN Trusteeship I a um bal mi a rak si caah UN nih UN ralkap an va thlah I East Timore run ven awk anva bawmh hna.


India Goa tikulh te zong khi UN Trusteeship ah a um mi an si i, India cozah nih an ralkap anva lakter hna. Asina in  Goa nih India kha zeiti hmanh in adoh lo caah cu tin  India kut toi ah an um ko hna.


Chin mi cu Kawl he siseh, India lei he siseh kan holh, kan nunphung arak idang I, kan hlumh nak ramri zong thlerthiam awk ti le chiti ri bang a fiang kho ngaimi asi.


General Aung San nih nan mah ram chung ah nanmahte in uknak a um kho ko lai arakti ve hna ca ah Panglong min  an rakthut mi asi. Panglong hnatlaknak ning in uknakphunghram suai adih hlan ah  General Aung San le a Cabinet wankyi an zate thah an huah.


Anmah a vun chawngtu hna nih 1947 constitution kha rampak uknak in rak ttialmi asi. Asi na in Kachin, Shan , Kaya, Kayin, hna kha an mah ramri chung zeimawzat te iuk khawhnak anmah ramkulh cozah an  dirh ter hna.


Chinram kha an duhtik ah Ramkulh cozah dirh khawh ve te hna seh ti ruah nak in  Chin  Special Division Act 1948 in uknak ding upadi dangte an tuah I, Kawlram bupi cozah cabinet wankyi pakhat nih   an konglam a uk chung ding ah  Chin Affairs Ministry le Chin Affairs Council an rak dirh ter hna.


Chin ramchung uknak caah hmanh khawh siseh tiin Chin Affairs Council nih an hna tlak mi upadi kha CSDA chung ah upadi cazin an chiah . Cu ti CSDA chung ah cazin an khumh lo mi  Kawlram bupi upadi kha Chin ram ah hman khawh asi lo. Cuticun Chinramri kha adangte in uknak arak si.


Cucaah Kawlmi he kan nunphung kanholh aa lolo mi kha atlau loding cu chimlo, ahuncho atthat chinlengmang ding kha tuahding kan si.


Kan thilthuam, kan lam, kan hla hna cu zei he dah aa lawh tiah Phaizong kung te, Phuncong kungte,  Faiceukungte pawl nih an kungbu pumpuluk in anpar tik ah an bu andawh ter bantuk in kan miphun thilthuam, kanlam kan kui, kan hla kanbia cu kan miphun  alangh ter mi le attamhtu kan miphun dawh ter tu apar ban tuk cu an si ve,


Cucaah Laithuam in Pu Khengloawt  meeting ah a va kal tik ah meeting chung ah Laimi phun  adawh ter mi miphun pakhat kansi ti dawh ngai le upat nak in  a hmuh sak khawh mi hna cu Laimi thuam in a va par k khi asi ve.


Hitler nih Israelmi phun pawl an miphun pi a huat  ruang hna ah sualnak a ngeilo mi nu le ngakchia zongin an ci hmih ding in million  6 arak thah hna. Cu bantuk miphunpi in cihmih ding ruahnak ttha lo kha  mizei miphun cung paoh ah Hitler bantuk hruaitu ttha lo nih vuleicung miphun pakhat khat kha anci hmihding in an tuah ti lo nak hnga I-khamh pi cio le ibawmhchan ding ruahnak bik he an rak dirh mi asi. Hi bantuk in  kan miphun  pakhat in kan ummi kan langhter peng tik   hna ah kanmi phunpi ral kha UN nih a kankhamh ding kan duh mibik asi.


Asina in  Kawlphung le Kawlholh le Kawlnun longte Laiminih kan icawn ah cun miphun dang kan si nak kha vuleicung ramdang  nih an kan hmuhpiak lailo. Kawl ralkap cozah tthalo nih kan miphun hrawh an zalh tik ah UN te hna nih an kan bawmchan kho zawk zawkti lai lo.


Laimiphunpi nih kannunphung ttamh le ihman ding a biapit ning kanrak theih hlan ah Kawlholh le Kawl nuncan  Chin mi nih lak hi atam ngai cang. Cucaah atu ralkap cozah nih nunphung zong Chinmi nih anmah dang an ngei ti lo mi an si. Kawlmi dih an si ti ,anmahte in uknak atuahtlak mi kawlhe aadangmi ansi lo tiah vuleicung ah langhter an duh . Cu ruang ah Chin National Day te hna tuahding an kan phih.


Panglong min thut lio ah Chinmiphun min in kanthut mi asi. Cu caah miphun pakhat in  Kawlrambupichung ah anmah Kawlmiphun bantuk in kanmi phunmin lang ngai in  kan rak um cu asi. Cucah Chin National Day zong cu kum 60 renglo chung kanmiphun nunphung pakhat in kanrak ngeih cu asi. Hiti CND tuah an kanphih mizong Panglonghna tlaknak hrawh phunkhat tthiam asi.


Chinmi phunpi nih anmah miphun ramri chungah I-uknak cozah a ngeih lo I, ramtthen uk in Chinramcozah umlo in Kawl ralkap nih an kan uk mi hna hi Chinram kha Kawlmi ram ah an ser bantuk khi asi i fah sak awk ngai kan si.


Atu Kawlram bupi chung ah  miphun pa khat, holh khat , biaknak pakhat long um ding in  ramhruainak party  pakhat le rampak uknak phunghram  aa rek ngaimi in 2008 uknakphunghram cu ttial mi asi,


2008 uknakphunghramcu Kawlram bupichung me pee kho mi 94% nih duh nak mee peek mi a si tiin  lih in vuleicung ah an thanh. Asina in mizei ram hmanh nih an zum hna lo. 2008 uknakphunghram cu Chinmi le tlangcung mi ci-hmih nak hriamnam ah an tuah mi cu asi.

Atu  ah hin hi upadi hi afek mi upadi asi rih lo. Atu 2010 thimnak hi 2008 uknakphunghram cung hngatchan in ttialmi thim nak upadi  asi. Cu ti kan hngalh ahcun   2010 thimnak ah mizei MP ah aa pee mi ansi zong ah duhnakme zong duh lonakme zong peek ah cun cu cihmih nak hriamnam I an  ttialmi 2008 upadi kha kan lung atling ti me peek khi asicang.


Cucaah 2010 thimnak hrim ah mizei hmanh democracy attanh mipaoh Chinmiphun attanh mipoah nih mee peek ding hrim asi lo. Atucu Daw Suu Party NLD zong nih mee peek loding in bia an I khiak cang I afiang ngai. Chinmiphun caah hi thimnak ah mee peek loding a hungttha chinchincang I ralttha ngai in 2010thimnak ah mee peek lo ding a sicang.


2010 ah Daw Suu thim nak ah luh khawh lo ding antuah long asi lo, Amah adirh mi NLD Party in a mah an chuah lo, andawi lo  ah cun NLD party kha hmatpungtin khawh loding in an tuah.Ralkap cozah nih hiti apartytiang in  amahaa telagcunhmatpungtti nlo ding antuah mi cu luanlak in kar hlei an lamh mi an hak akauh tuk nak ah an ipalh taktak mi asi.


Hi an palh mihi adoh tu hna kancaah a ttha tuk mi asi ve. Zeicah tiah UN le vuleicung ram biapipa hna nih NLD bantuk party nganmi thim nak ah an luhter hna lo tik ah democracy murupi he aa kalh tukmi asi. Curuang ah ralkap cozah nih anmah party long in thimnak an tuah I, cozah an dirh hmanh ah UN le rampipa` hna nih an pawmpi hna an cohlang hna lai lo I, phungtlinglo cozah tthiam an si rih ko lai.


An uknak phunghram 2008 zong cu mipinih thimnak mee an peek lo tik ah phungtling uknakphunghram in vulei cung nih an pom fawn lai lo.Cu tik ah adoh tu pawl hna kha vulei cungram tampi nih atu lio phung tlingte in an kan ttanpi an kan bawmh khawh rih lai.


Asina in  2010 ah mee kanpeek citcet ah cun cu ralkap an palh mi kha kan remhpiak    hna ah khin aa canglai. 2010 thimnask upadi cu 2008 cihmihnak hriamnam  i an ttialmi Kawlrambupi phunghram ning zulh in ttialmi asi. Cucaah 2010 thimnak upsadi ning in thimnak mee nanpeek caah 2008 uknakphunghram kha kan hna atla "a tti kanpiuh"  ti sullam ah aa cang lai.


Kawlralkap nih kanhrem rih ko hna seh ti kan mah le kan mah ThanSui  chiahmi 2008 uknakphunghram rap ah ifawih bantuk ah kan tlakding khi a si. Cucaah 2010 thimnak ah mee pek lo ding khua lei chungkhat cah cio ding hrim asi.


Atucu ENC zongnih NLD nih thimnak an luh lo dingkha le  thimnak ah mee peek lo ding boycott tuah ding kha kan in ttanpi ve hna lai tiah ca an chuah cang. Cucaah 2010 thimnak ah mee peek lo ding ENC le CNF vialte he lung irual dih asi mi hi ramchung mipi nih lung ilak lawhnak um lo in 2010 thimnak mee peek lo ding hrim ruah dih ding asi.


Thimnak ah aa pee ding zongnih hi thimnak hi luh tlak asi lo mi asi ning theih thiam cio awk ngai asi. Damte in, Lnk.


Source: Lai Forum mail on 2 APR 2010.


=================
Life is like a book, everyday is new pages

Thursday, April 1, 2010

Chin American Forum

CHIN AMERICAN FORUM

Source: Metkhuabo mail on 2 APR 2010

 

Refugee zungah local le national level kan tuannak ah kan hmuhmi cu Kawlram lei ara mi pawl hi kan cotin ding kan coting dih lo ti hi asi. Kan cozah le refugee kan sinak ram cozah hna nih an duh paoh in an kan tuahnak ah ramtha kan phak hnu zongah kan cotin ding kan cotin lomi hi apoi ah kan chia tuk tilo. Cucu, kan co ding taktak kan itheih lo caah asi bik. Cu caahcun, Chin American Forum hon thawknak hi asi. Chinmi hna US mipi sinah tluang te luh khawh le cotin ding co ding—integration—hi Chin American Forum nih aa tinh bikmi (primary goal) cu asi. Cucu, ruahnak cheuh (technical assistance pek) le tanpi (advocate) nak in tuan itimh asi. Ahlei in mitampi umlonak khua aphanmi bochanawk ngeilo mi kan hawi le hna hi siaherhbikmi cu ansi. Cu lengah kan i tinhchihmi (secondary goal) cu United States ummi vialte bia kan iruahnak le thawng kan ithanhnak ca zongah asi fawn. Zapi umnak phanmi zong kan contin ding aa thei dih lomi kan tampi. Cu lengah US ummi nih kan ton cuahmahmi thiltha he thilchia he i ruah le ruahnak icheuh cio hi kan herh ngaingai ko. Chin American Forum umtu ning cu atang lei bantuk hin asi.

 

1.  Chin American Forum Zaanghleicawitu

Chin American Forum hmang in refugee lei ah professional contributor 4 nih ca tial le biahalmi pawl leh asi lai. Aherh ahcun tam deuh chap asi te lai. Cu lengah hi Forum i aa telmi paoh nih mah le hmuhtonmi cio ichimh ruahnak le ruahnak i cheuhnak hmun asi lai. Moderators le zulhding phunglam zong tha tein anum.

 

2. Kan I Ruah Ding Pawl

Kan iceih laimi thil tampi lakah aatel dingmi cheu khat hna cu hihi ansi:

A phanthar pawl caah:

·         Ramdang in US rat i timh tikah aherhmi pawl

·         US refugee zung phanh tikah zeidah co tin ding le rian (rights & responsibilities) kan ngeih

·         Kan phaknak khua in ithial (colh) duh tikah

·         Rian kong he aa pehtlaimi paoh—abianaah, ruahnak cheuhnak, rian interview ah umtu ning tbt, le work permit kong

·         Refugee zung nih tha tein an kan zoh lo tikah

·         US cu i thialkaam afawi te caah khui ka ahdah rian atam bik tbt

·         Mi ralchia deuh pawl thapeknak (empowerment)

 A phanhlun  deuh pawl caah:

·         Kan chungkhat pawl US ra ding in oh kan duh hna tikah

·         Green Card sawk tikah

·         Citizenship sawk tikah

Culengah, US aphanmi Chinmi nih kan iceih aherhmi vialte ceih ding asi fawn lai. Abiana ah, fimnak cawnnak (education) lei, phaisa (finance) lei, family i zohkhenh ning (sex education tbt), inn cawknak kong le Chin American nih kan tonmi issue vialte aa tel lai. Atawinak chim ahcun, Chin American Forum hi bia iruah sawhsawhnak siloin US ummi hna rian kan tuannak hmun siseh ti kan duh. Chin American Forum hi refugee pawl kan dih hnu zongah US ummi hna bia kan iruahnak, thawng kan ithanhnak le rian kan tuannak siteseh tihi saduhthahmi asi. Aherh ahcun website zong kan tuah te lai.

 

3. Kan Bawmh Ding Pawl

Bawmh kan ti tikah aphan thar deuh ca bik khi asi. Chin American Forum nih Lai holh hmangmi lawng si loin, Chin asimi paohpaoh bawmh an herh ahcun bawmh dih ding asi. Laiholh hmang lo pawl cu kan Forum ah an itel ve lai lo caah mah le pawngkam ummi cio kha hi Forum aa telmi nih kinceh an hau lai. Culengah, Vawlei cung hmun kip ra mi miphun dang zong bawmh aherhmi le kan bawmh khawhmi hna nan pawngkam ah an um ahcun bawmh thiamthiam ding ansi lai. Ziah tiahcun, Chin miphun hi mi nih bawmhmi lawng kan siding asi lo i mibawmtu zong kan sive ding asi.

 

Chin American Association

Chin American Forum ah kan herhning zohchun in aphanthar pawl caah tanpi (advocate)—abiana ah, local refugee zung, national refugee zung le US Cozah sinah phone chawnh piak le catial piak tbt—aherh ngaingai ahcun Chin American Association hi kan thawk te lai. Ziah tiahcun Democracy ahcun pumpaknak in abu min in rian kan tuan tikah alet in hma akal tawn. Idea cu aum cang i aherh ahcun von thawk lawng khi ataang ko. Chin American Association zongah Laiholh hmangmi lawng siloin, Chin vialte huap in tuah asi te lai. US Cozah sinzongah non-profit organization in hmatpungtin te ding zong khi ruahmi cu asi, tuah ava si te ahcun. Chin American Association zong hi Chin American Forum bantuk in refugee kan dih hnu zongah kan nunphung le zalam kilvennak, kan miphun ca rian kan tuannak le kan i funtomnak siteseh tihi saduhthahmi asi.

 

Chin American Forum luh aduhmi paoh nih nan min, nan email address le nan umnak khua le peng tling tein chinamericanforum@ yahoo.com ah kuat ding asi lai. Nangmah lawng si loin US hmunkip ummi chungkhat le hawi le vialte zong rak chim cio hna u, ahlei in anmah lawng kaa dangah aphan ding le khuasami pawl. Hi rian hi zaanghleicawi in tuanmi asi caah nan duh ning in thil akal cio lo zongah, itheihthiam cio ding hi abiapi ngaingai te lai. Pathian nih lam kan hruai hram ko seh!

 

Upatnak he lungthiang tein,

 

Chan Hnin Thui

Chin American Forum

Maryland, USA

=================
Life is like a book, everyday is new pages

Friday, March 12, 2010

International Women's Day

INTERNATIONAL WOMEN'S DAY

 
Ramkip nih antuah mi international women'day hi 1911 ah an rak thok. Anrak thok nak sullam zong hi nu hi  kan thazang ader nak cung ah nisawh, tlanglamh, nautat le namnet nak nawlneih nak, ti bantuk thleidan nak hauhruang an chimh nak ni khi asi,
 
Hi nih hin Women right achuah pi. Hi Women right ahringtu cu Human right asi, Kan lai holh cun kan tin co hnga dingmi covo Nu covo ti asi,
 
Kan nih Lainu hi zeitik ah khin dah hi hauhruang hi acimh ve te hnga. Lainu nih covo puitling khi aho sin in dah kan hmuh hnga?
 
Lailei lothlo lainu nih Lolam tlun hnu ah pa nak in ahlei in an tuah anttuan mi innlei hnokhnai zanriah timhtuah, khokheng ttawl, inphiah, Vokrawl chuan, Zing Arkhuang thawh le thaithawhchuan, chuncawn fun, lokal nak thil timh, fangsuk, khei/vamh.
thing phurh, thilsuk....kut le rian cat ti aum lo
 
Nau pawi in nauneih tiang Lailei kan nu le nih fa an kan neih ning khi tuak ah tuakngam le ruah ngam zong asi lo, Nau hnipuan zong thilchia thleh mi deuh hman, Thilthlen nak zong ngeih tthittha lo, Hi kong ruah ah cun nguingui thlak in ttah phu asi.
Nauneih  nganfah vialte hringhrim bak tuar, Fahdam nak zalhpiak aum lo Sizung um lo nak ah nau neih asi, Ruah ah cun ruah vima awk atam. ruahngam tuak ngam hmanh asi lo
 
Hi thil har le rianhlei attuan mi Lainu hi aho sin ah dah zangfah zawnruah nak vel... kan hmuh hnga, Hawi khuaram hna nih nu le pa ttuanvo ai khat an ti, Khuaka  ti le tlang ah dah nu hrin covo cu kan kawl hnga, Laipa  nih  lainu kan covo  hi tlawmngaih nak in nan kan pek ve nak lai toidawr nak he kan hal hna,
Kanih Lainu hi hawihngar in kum zeizat dah ka um rih hnga,
Nuhrin covo, nu nih kan hmuh tik ah cun...
  • Nu tlokciar phunhran tam nih nunnem le bianem kanchim hnga
  • Innrian hnokhnai panih abawmh ah cun Lainu nih  apum thianhlimh nak caan anei hnga, zohrem le dawhdeuh piangdeuh in aittamh kho hnga,
  • A hmaipanh lai, amirh kho lai angan zong adam kho lai.
  • Va le chungkhar cung ah dawtnak tlaihchan nak rem nak achuak lai
  • Vale upat le dawt nak aum deuh lai
  • Inchungkhar ah lomh nak aum lai chungkhar nuam asi lai.
  • Dawt nak rem nak aleng lai.
  • Lairam atthangcho lai,....
Lainu kan hma afak tuk.... hong kan thloppiak cang uh. Kanhma adam ah cun kan tthawng chinchin lai.
 
---
Source:
From: Sui Zi <phaizawng@yahoo.com>
Subject: [Lai Forum] International Women's day(8 March)
To: tabclairam@googlegroups.com, metkhuabo@yahoo.groups.com, laiforum@yahoogroups.com
Date: Monday, March 8, 2010, 9:26 AM
=================
Life is like a book, everyday is new pages

Tuesday, March 2, 2010

USA a phanka mi ca ah Theih-awk

From: Vanthawng Cung <vtcung@yahoo. com>
To: Laiforum@yahoogroup s.com
Sent: Tue, March 2, 2010 7:15:37 PM
Subject: [Lai Forum] US pha'nka mi caah theih awk sawhsawh!
 
 
US a phanka mi caah theih awk sawhsawh:
 
 
1. Midang hlawh (lah-khah) le kum hal lo ding.
 
2. Mi naute duh poh in tonghtham le hnamh hman lo ding.
 
3. Mi inn ah telephone auh hmasa loin kal lo ding.
 
4. Khuh tik le hathiu (sneezing) tikah banpuam cungah maw, napkin in maw kaa huh ding.
 
5. Minak pawl theih hngan ah 'nikaru' ti bia chim hrimhrim lo ding. Sal an can lio min asi caah an huat tuk.
 
6. Theih lomi minung nih innka an kingh tikah on lo ding.
 
7. Duh poh in mi hmai ah irh lo ding. Cil zong cha'k lo ding.
 
8. Mi hmai ah pa le pa, nu le nu i kuh lo ding. Baan zong i tlaih lo ding. Hi bantuk a tuah mi cu nu le nu, pa le pa duh a hmangmi (gay & lesbian) ah ruah an si.
 
9. Mi he i chawnhbiak tikah kut-dong laibawi (middle finger) hman lo ding. Thinhan tik i nehsawh langhternak ca lawngah hmanmi asi.
 
10. Mi he i chawnh tikah lungtho te le panhlau tein um ding. An mitfalai kha dengteo in zoh ding.
 
11. Mirang asi mi poh ttih phun in um lo ding.
 
12. A herhnak zawn ah 911 auh zenh lo ding.
 
13. Caan upat i zuam zungzal ding.
 
14. Appointment ngeih tikah a caan tlin hlan deuh ah pha'k khawh i zuam ding.
 
15. Thianhlimnak biapi ah ruah ding. E'k inn, coka ti bantuk thiang tein chiah peng ding.
 
16. E'k inn luh dih tikah chaphiat hmang in kut i ttawl peng ding.
 
17. Nungak dai hman lo ding. Mitsir voikhat zoh kha a za ah ruah ding.
 
18. Mihrut le pumtlamtling lo nehsawh lo ding. Hmuh tik zongah zoh peng lo ding.
 
19. Hngakchia le nupi vuak hman lo ding. An theih ahcun thong chungah luh colh asi ko.
 
20. Kum 13 ri in a tanglei hngakchia anmah lawng kal ta'k lo ding.
 
21. Ka rim thut ter lo ding. Ha sibawi sinah kum 1 voihnih thianh ding.
 
22. A rim a nammi rawl le meh chuncaw ah i ronh lo ding.
 
23. Kum 18 tanglei asi mi nih zu le kuak cawk lo ding.
 
24. Zurit bu in mawttaw mongh lo ding. DUI i mih khawh asi. DUI cu criminal case asi. Criminal case a ngei balmi cu Green Card le Citizen sawk tikah hnawl piak khawh asi.
 
25. Rianttuannak le pumhkhawmhnak hmun ah sahdah, khaini le kuva tongh lo ding.
 
26. Inchungah kuak zuk lo ding. Cozah upadi asi. Na inn asi zongah nangmah nawl asi lo.
 
26. Mirang he i chawnh tikah theih lomi kha a thei bantuk in um lo ding. Theih mi lawng kha 'Yes' ti ding. Theih lomi cu 'No' ti ding.
 
27. Rili setpho (beach) kal tik le Ti lionak (swimming pool) kal tik ah pa nih tawhrolh chungnawh he lawng um lo ding. Khup tiang a pha'n mi i hruk ding.
 
28. Social security number, Bank account number le Medicaid number ti bantuk pawl mi heihter lo ding.
 
29. Refugee le Asylum status in a ummi nih mi he sik lo khawh chung i zuam ding. Nan i sik sual zongah an tak tongh hrimhrim lo ding. Thinhan buin an tak na tongh ahcun buainak nganpi na tong kho. Na status chuh i kuat khawh na si.
 
30. 'Thank you' ti le 'Please' ti biafang hi a tam khawh chungin hman i zuam ding.
 
 
Siaherhnak he,
 
Van T. Cung
Maryland
=================
Life is like a book, everyday is new pages

Wednesday, February 3, 2010

Australia Cozah nih Refugee a bomh ningcang

Australia Cozah nih Refugee a bomh ningcang

 

From: raleng khenglawt <ralengkhenglawt@gmail.com>
Subject: [Lai Forum] Australia Cozah nih refugee a bawmh ning cang (A rel huam mi ca ah)
To: LAIFORUM@yahoogroups.com
Date: Tuesday, February 2, 2010, 5:08 PM

 


Australia ram kong theih tha mi vial tlawm pal chim ka duh . zeicahtiah, Australia cozah  nih minung a bawmh nak le zouhkhenh ning kong ah hi hna in nan theih nak lawng a si kho men. Australia ah a phan bal lo mi le khua a sa lo mi nih cun thawng pang hal nak sawh sawh lawng cun a fiang ten theih khawh a har ngai fawn. cu ca ah theih awk a tha mi tlawm pal a bia pi deuh deuh van tial ka duh ve. A rel huam mi nih rak rel te uh law , a rel huam lo mi nih cun rak delete colh te ko uh.

 

Valei cung ram vial te lak ah mikip nih Australia ram phanh kan duh bik nak a ruang tam pi lak ah a biapi deuh mi ka vun lanhter lai.


1.       Centerlink  Cozah Bawmh nak;
Centerlink ti mi hi Australia dah ti lo vawlei cung ram dang dang ah a um lem lo. Centerlink ti cu Cozah nih Ram chung Mi vial te kha sifak le Rian ngei lo pauh( unemployment ) kha free in a cawm hna ti nak a si ko. Australia cozah nih Centerlink ti mi hi Australia ram mi vial te nih Rian ngei lo le sifak san tlai lo deuh le Naupawi mi hna le  Kum tling lo ngakchia vial te le pensen a la cang mi vial te bawmh nak free in a pek mi phaisa / thilri a si. Ei din man , inn hlan man le a dang dang herh bau mi vial te free in aherh zet in bawmh a si. Rian na ngeih lo chung pauh Cozah nih free in bawmh zungzal a si . Kan mah nih  eidin le Inn hlan nak kong ah lung retheih ding a um lo. Tlangval cheukhat nih cun Nu pi zong free in a kan thit piak te lai tiah capo an chim lengmang. A bik in, Australia ram ah mi peem thar pawl cu Free in laksawng pek a si . Australia doller $10000 man tluk a si mi thilri laksawng ah pek cio dih a si. Khuasak hram thok nak ca ah pek mi a si.

 
Centerlink ti mi Cozah nih Mivial te in a ruang te in Khuasak nak ding ca ah Riantuan mi vial te hna Nih an rian tuan mi lahkhah vial te kha TAX ( phaisa a phiat ) buaktlak ten a phiat cio dih hna . cu phiat mi  phaisa vial te cu Rianngei lo mi le a cung lei ka chim mi vial te hna ca ah free in a bawmh hna.  Micheu nih Centerlink a um ruang ah Mirum phaisa kha , misifak nih free in an hman dih I , an dai tlang I , tha thu miphun ah an I chuah dih tiah an chim leng mang. Zeiruang ah dah Centerlink a um ti ah cun Centerlink nih  Australia I mirum vial te le Rian tuan mi hna vial te hi an rum chin lengmang lai I, misifak vial te an si fak chin sual lai ca ah a ruang te in Khuasak ding a duh ruang ah hi ban tuk in Australia Minung vial te buak tlak in a uk nak a si. A tawi nak in mah vial cu si seh law. Adang chim awk a tam pi rih.
 
2.       Medi Care card ( Cozah nih Damlo zouh khenh nak bawmh nak)
Australia
ram athat nak cu Medi care card ti mi hi Free in mikip te pek asi. Fak nak le khawn den nak le pakhat khat ruang ah Sizung le Clinic ti ban tuk na kal tik pauh ah Medi care ti mi a um lo / na ngeih lo ah cun Sizung le Clinic ah kal nak nawl a um lo. Luh nak nawl pek a si lo. Medi care card na ngeih hmasa lawng lawng ah Sizung le clinic ah docter sin ah I piah khawh a si . Cu lawng si lo in , Si le ai cawk na duh zong ah medicare card na ngei lo ah cun khauzei clinic le Si dawr/ Sizung pauh ah phaisa tam tuk na liam lai. 
 
Mi nung a si mi pauh nih Medi care card lo in um angah lo.  Medicare card na ngeih lo ahcun  phaisa na liam mi vial te kha , man fak deuh in liam a si I , thumh deuh le niam deuh in si cawk khawh le sizung um a ngah lo. Tahchunh nak ah , Medicare card  ngeih lo ruang ah Sizung ah fa a hring mi cu $ 5000 hrawng an dih hnga , a si na in Medicare card ngeih ah cun free in nau ngeih a si. Operation tuah zong ah free in tuah a si. Liam a um hlei lo. Adang dang zawt nak pi pa zualcei tuk mi a si bel ah cun Cozah sin ah bawmh hal thiam thiam kkhawh a si I free in cozah nih liam piak a si rih . Kan thih tiang , free in cozah nih liam piak a si ti khawh a si hnga.
 
US ram ah Medi care card cu kum khat chung hmanh anguh lo tiah an chim. Thla 8 cung lawng Medicare card an ser piak hna tiah an ka chim. Cuca ah US ah Zawt le dam lo ah cun sizung man liam a har tuk , a fawi lo tiah an chim tawn. Australia ban tuk in Free in pek le bawmh cio siseh law zeitluk in dek a that ve hnga .
 
3.       Concession Card ( Zangfah deuh nak le Thumh deuh nak Card/ticket )
Concession card ti mi hi Mipem kan mah ban tuk le Rian ngei lo le sifak pawl ca ah Australia Cozah nih zangfah nak le dawt nak a tuah bik mi a si. Concession card ti mi cu zei ban tuk pauh cozah he a peh tlai mi phaisa liam ding le cawk ding a si ah cun thumh deuh in man tlawm ten liam a si.  Tahchunh nak ah , Concession card cu Rianngei lo le misifak ca lawng a ser piak a si ban tuk in , Khuazei na kal pauh ah Thil na cawk , moter cawk , van lawng cit man , BUS cit man, Tlanglawng cit man , Sizung na kal , Sianginn kai nak , adang dang ah phaisa pek le liam na duh tik ah man tlam ten pek asi. Concession card na ngeih ah cun free in Australia ah khua ka sa ti I ruah ding a si tiah capo zong an chim leng mang. Micheu khat nih Australia cozah cu an that tuk ruang ah hin Ek ek le voih voih hmanh a har deuh an ti. Concession card cu Rian na tuan/ lahkhah na ei  cang hnu ah cun cozah nih pek a si ve ti lo.  Inn hlan man le ti man , mei man zong bill a phak tik ah hnaircheu lawng liam asi rih hawi.  Free cawm miphun  Australia cozah a si tiah laimi nih an I lawmh tuk ah an chim tawn.


4.       AMES le MIC ( Adult Migrant Education Service ) le Migrant Information Centre kong
 
A.      AMES rian tuan nak kong
AMES
ti mi cu Australia Cozah Australia ram cung ah mipem thar pauh pauh le refugee vial te hna ca ah siarem deuh in phak ka ah thut dir nak a bawm tu an si. AMES ti mi zung pawl nih hin Phak ka in thla 6 chung a herh mi pauh bawmh dih a si. Kal a herh nak ah kal pi a si. Kan herh mi vial te an kan tuah piak dih. Thla 6 hnu in ( MIC  zung ah tuanvo pek a si than. MIC nih cun Kum 5 chung a herh mi pauh tuanvo lak le bawmh a si. Rian ngeih lo chung pauh pauh le rian hmuh lo chung pauh nih , zeiruang ah dah rian na tuan lo tiah mawhchiat a um bal lo I , sainginn kai uh law ,holh cawng uh tiah AMES zung ah a phan thar mi pauh cu fial asi. Sainginn kai caan nazi pek mi a dih hnu zong ah Cozah nih nan thiam hlan le nan huam pauh ah cun kai cuah mah rih ko uh tiah free in sainginn kai nak cu an tuah piak rih hna. Zeicahtiah, Mirang holh a thiam lo mi nih Australia ram ah thih hlan lo khuasak khawh a si lo. Australia miphun a si ah cun mirang holh thiam le an mah te in rian a tuan kho mi si cio hna she ti duh ah Holh cawn le sianginn kai hi tha zang an pek nak si. Laimi tam deuh cu Sainginn kai duh lo in Lo ah Apple thei lawh ah ni fa tin kal an huam deuh hna.
 
 B.      MIC Rian tuan ning kong
AMES
nih thla 6 chung a herh mi an kan bawmh dih hnu ah MIC ah refer an up I MIC nih cun Kum 5 chung tuanvo lak a si ve cang. MIC nih cu Na herh mi pauh tuah piak ding ah biahal a si lengmang. Inn hlan na duh tik ah inn hlan piak tu, buai nak na ton tik ah bawm tu a si. Zeidang dang bawmh nak zong a tuah rih. Laitlang le Malaysia lei zong ah Chungkhat U le nau auh le nu pi le fa le pawl cah/ auh duh mi pauh nih MIC ah bawmh hal hnu ah tuah piak dih a si. Atawi nak in ka langhter bia a si. a dang bawmh nak rian an tuan mi a um len rih. 

 
5.       Cozah nih Fa hrin man Doller 5000 cio a tlawm bik a bawmh hna :
Australia
a that nak cu fahrin man bawmh le laksawng pek hi pakhat a si ve. Mipem / refugee pawl ca ah a miak khun. Australia ram cu Ram kau pi a sin a in , Milu ( population ) a tlawm tuk rih ca ah Fa tam pi hrin an duh. Zeicahtiah Mirang cu fa tam pi hrin an duh lo I fa an hrin ah pa 2 nak tam an hring duh lo.  Cu caah population hi a tam lei a si lo I a zawr lei a si. Cu ca ah Mipem zong hi tlawm ten a lak I , fa tam pi hrin zong hi Cozah nih a duh nak si. Ramdang in mipem tam pi lak si lo in , Australia ram chung  I a um cang mi nih fa hrin hi a duh deuh.
Cu ca ah kan nih lai mi cu Fahrin rumro kha an ruat I chun he zaan he ih rumro rian ah an ruah I , kumkhat ah fa pakhat in hrin khawh an I zuam hna . Pasal pawl nih riantuan lo in nau umh rian an tuan  hna. Anuam ngai ngai an ti . 

 
6.       Cozah nih rian na hmuh hlan pauh rian kawl  bawmh asi:
Australia
ah rian na tuan lo zong ah a buai nak a um lo. Cozah nih an nin buai pi dih lai. Aherh ning pauh in rian hmuh hlan tiang kawl piak a si. Rian lo in na um zong ah centerlink nih na thih hlan an nin cawm thiam thiam ko lai.
 
7.       Moter cawk na duh ah cun Abaa ( lei baa ) in cawk khawh a si.
 Moter cawk na duh tik ah Rian na tuan pauh pauh ah cun zeiban tuk moter pauh a baa in phaisa pek colh awk na ngeih lo zong ah thla khat ah 200-300 hrawng cham leng mang ding in na duh ah cun Moter ting khat man zong na lak chungkhawh. Insurance agency pawl  nih accident na ton sual ah cun an liam piak dih thiam thiam. Nangmah buai ahau ti lo. Na duh ah cun na duh mi moter khan a nun chung ah na cawk khawh I , na cit khawh. Nangmah nawl  si.
Asinain , rian na tuan lo/ rian a tuan mi na si lo ah cun moter cawk khawh a si ve lo. Second hand lawng man fawi deuh na cawk khawh.
 
8.       Australia Citizenship kum 4 ah hmuh/pek a si
Australia
cozah nih upadi angeih mi cu Migrant / mipeem vial te le PR a hmu cang mi cu Kum 4 a tlin ah Citizen ( Ram mi tling tak tak ) si nak pek a si. Kum 4 chung ah Citizen pek colh cu a rang tak tak mi le  afawi tak tak mi a si. Kum 4 hnu cun Australia passport he  duh nak ram pauh ah tlawn khawh si cang. 
 
A dang dang bawmh nak le cozah that nak chim awk a um len na in a sau deuh cang  i adang dang kan peh than te lai.

Palh mi um sual le ka thei thiam te uh law...

 

Siaherh nak he


Kawi Eng
mel
Australia


------------------------------
"Serve with gladness"

Monday, February 1, 2010

WRITING STYLES -by Cung Lian Thawng

Writing Styles

From: Thomas Bik <thomasbik@gmail.com>
Subject: Re: [CCC-Alumni] Writing style kong he pehtlai in halnak
To: CCC-Alumni@yahoogroups.com.au
Date: Saturday, January 30, 2010, 9:26 PM

Catial ning kong he pehtlai in na hun tialmi nih khua a ka ruahter. Kawi Thawng zong nih tling ngaiin a tial cang ko nain, hi bantuk hi a biapi ngai tiah ka ruah phun a si ve ii, ka vun nolh ve ko lai. Kei hi Turabian ka hmang i, a dang APA, MLA ti bantuk hi ka thei lo ti awk a si. Keimah hmuhning sawhsawh ka hun chim ve lai:


  1. Na hawinu nih Turabian cu date out cia mi a si a timi belte cu, zei ngai theih lo in a chim caah a si. Theih setsai loin chim a um tawn i, a poi ngaingai.
  2. Atu ka kainak Lutheran Theological Seminary ah siseh, a hlan deuh ka kainak Princeton Theological Seminary ah siseh Turabian a kan hman pi. Princeton ka phanhka i orientation kan tuah lio (2005) ah Turabian hi nan hman ding a si tiah international student paoh pakhat cio an kan pek. Cun, nai kan sianginn bookstore ka kal zongah Turabian cu an zuar ko.
  3. Turabian hi Chicago Manual in hram lakin timhtuahmi a si, an ti. Chicago Manual he an i lo ngaingai, an hmanning. An chimnak ah Chicago Manual cu catialtu le publishing lei deuh caah a si i, Turabian hi siangngakchia (undergraduate le graduate) nih paper, thesis, dissertation ti bantuk tialnak ah timh deuh a si, an ti. (*** "An ti" ka ti, aruang cu mah tein check than ah a tha, ka palh sual ah)
  4. Writing Style hi cu sianginn zong nih a ngaih. Chim duhmi cu, sianginn nih zulh an duhmi kha an siangngakchia zulh an fial hna. Cu bantuk in, cauk namhtu (publishers) pawl zong nih an namh dingmi cauk cu anmah duhning style in tial an fial hna.
  5. Bu (Association asiloah Society kan ti ko lai) pawl nih an duhmi style kha an i thim ve. Tahchunhnak ah, Society of Biblical Literature nih cun anmah tein SBL Writing Style timi an ngeih. An society i tonnak i paper presentation tuah duh ahcun an style na zulh hrim a hau. Cun Biblical lei tam deuh nih cun SBL style nan zulh lai ti a si. Hi SBL style nih hin a tam bik cu Chicago Manual le Turabian aa chirhchan an ti.
  6. Writing style hi field of study zong he aa pehtlai pah rua. Literature lei nih cun cu deuh, Science lei nih cun cu deuh, humanities lei nih cun cu deuh tiin a um, an ti.
  7. Cun, catial tikah a biapi ngaimi cu, kan hmanmi style kha consistent tein hman ding a si.


Cu caah, Turabian hi atu tiang ahcun hman ngai a si ko. Baibal sianginn ahcun hihi kan Kan hman lengmang tikah ka palh sual lai maw, timi phan hmanh a um lo. Amah belte update an tuah lengmang i latest i ngeih ahcun a tling bik hnga. Hman ah a tha ngai rih ko. Turabian a har tuk timi belte cu ka pom tuk lo. Style paoh cu cawn le i nek lakin hman zuam an hau.

Catial tikah phung ning tein tial ahcun rel zong a nuam. Thancho phunkhat zong a si tiah ka ruah. Atu bantuk in ruahnak nan vun chuahmi hi, kan ruah lem lomi, a thar in a kan ruahter tu an si i, a tha tuk hringhrang.

Ka ruahnak ka vun langhter phut ve ko hih. Kan hawile dang zong nih vun ceih cio ve u.

Dam tein,


Bibik
Philadelphia
http://biaknakkong.blogspot.com/

==========

2010/1/29 CungLian Thawng <http://us.mc1111.mail.yahoo.com/mc/compose?to=clt7ellen@gmail.com>


Pu Awi nih biahalnak a tuahmi kongah kan u le pawl an lang rih lo nain keimah ngakchia bik ka zuang hmasat ko hih. Kan u le pawl nih rak kan bawm te u law...


Writing Style a phunphun a ummi kong he pehtlaiin keimah ka hmuh khawh tawk in ka rak langhter ve hnik tuah lai.


Cawnmi ca le hlathlaimi thil, konglam pakhatkhat he pehtlaiin mah le hlathlai deuhmi (specialized discipline) ruangah hi ti hin cattial ningcang aa dan bik hi a si rua ka ti. Cucaah mah le field cio i hman ding tiin cattial ningcang a phunphun in a chuahnak hi a si. An in tinhmi cio aa khat ko hmanh ah cattial ningcang cu tlawmpal tete in dannak an ngei. Cucaah ca pakhatkhat kan ttial tikah, kan hlathlai tikah ruahawk thil a ummi cu:


1. Ka professor, instructor, supervisor nih zei bantuk documentation style dah a duh ti kha theih a hau or Sianginn nih zeibantuk style dah an hman ti kha theih a hau.


2. Professor, instructor, supervisor or Sianginn nih kuttlaih, duhhleimi (preference) a um lo ahcun nangmah nih na duhmi te kha i thim ding asi ko.


3. Na tialning tu kha consistency( hnu le hmai i lo seh) ti khi biapi in an chiah cio caah asi.


4. Cattialning kong he pehtlaiin zulhmi tete (rules or styles) nih aa tinhmi cu mi pakhat khat i a ruahnak fir riangmang i mah ruahnak bantukin hman lo ding (Plagiarism) um hlah seh ti duhnak le Academic Honesty papek kha asi ko.


Lungfian deuh nakah MLA style nih cun Humanities studies lei papek in a tuahmi hna caah chuahmi si i APA style cu Social Science or a bikin Psychological studies ca deuh ah chuahmi a si ve. Zei ruangah dah discipline dihlak nih hin aakhatmi Style an hman dih ko lo? Hmang dih hna sehlaw tlam a tling deuh men lai ti zong a ruatmi an tampi. A ruang cu aadang liangluangmi disciplines ruangah aadang liangluangmi zulhmi (citation styles) a chuahnak hi asi ko. Tahchunhnak: Social science or Psychological (APA)a hlat hlaimi nih cun hi document hi zeitik kum (date) i an chuahmi dah asi ti kha Humanities (MLA) lei a hlathlaimi nakin biapi deuh ah an chiah (Update asi maw si lo?). Cucaah mi nih an ttialmi ca pakhat khat an i lak tik ah, MLA nih cun (e.g., Rodrigues 36) tiin a ttial nain APA nih cun (e.g., Rodrigues 1996) tibantuk in a kum (date) kha biapi ah an chiah deuh.


Writing Styles tampi a ummi lakah tlawmpal tein an min le an sining ka rak langhter ta lai.


1. MLA (Modern Language Association), 7th edition tiang an chuah cang, 2009 ah. Hihi cu research papers le scholarly articles a tuahtu hna kutken deuh asi. A bikin Literature, art, and humanities lei study a tuahmi hna nih an hman bik.


2. APA (American Psychological Association), 6th edition, 2010. Psychology, education, le social sciences lei a hlathlaimi nih an kutken deuh asi. Kawlram Bible sianginn hna ah cun kan hmang lo ti awk si.


3. Chicago (The Chicago Manual of Style), 15th edition tiang lawng ka theih i 16th edition zong a chuak kho men cang. Hi style hi cu zeibantuk subject ca poah hman khawh dingin chuahmi asi. Tahchunhnak ah physical or natural sciences, le history tibantuk caah. Cun hi style ah hin cattialtu nih a duh deuhmi hmang seh tiah thiamding (choice) hna an telh chih. Kawlram cattialtu le Bible sianginn hna zong nih kan hman pah ngai.


4. Turabian, (A Manual for Writers of Term Papers, Theses and Dissertations) 7th edition, 2007. Chicago Manual nih a hrinmi ti zong ti khawh asi. Tam deuh cu an i khat fawn. Kate Turabian hi University of Chicago ah Dissertation Secretary kum 30 leng a ttuan hnu ah hi Manual hi a hlei in College Students nih zeibantuk subjects ca poah ah hman khawh dingin a chuahmi asi. Cucaah Turabian hi cu cauk topic nih a langhter bangin College ah sianginn ngakchia hna nih Class chung i, or Sianginn i ap dingmi Papers (rather than publication) an ttialmi ca deuh caah tinhmi in chuahmi a si. (APA hna khi cu publication ca tiang zongah tinhmi in tial asi). Note: Kawlram i Bible sianginn tam deuh cu mah hi hi kan hman. Kan hman deuhnak a ruang zong cu sianginn nih required a tuahmi ca i ttialmi ca deuh ah tinh in chuahmi a si caah hi hi kan sining he aa naih bik rua tiah hman cio asi.


5. AMA (American Medical Association). 10th edition, 2007. Medical lei caah deuh asi ve. Kan hmuh bal tuk lo caah tampi ka langhter lo.

6. CSE (Council of Science Editors, formerly CBE, Council of Biology Editors), 7th edition, 2006. Hi hi ca Scientific writings ca deuh ah chuahmi asi.


7. ASA (American Sociological Association) , 3rd edition, 2007.

Hi lengah hin Writing styles tampi a um rih lai. Mah le study field cio deuh in a kal caah keimah theihtawk in hi vial hi bawmchantu a si hnga maw tiah ka rak langhter.


Cun, na chim bang Turabian hna cu a har ngaimi a lo tak ko. A herh lo tiangin a ttial ti awk khin a um nain hman lengmang ahcun aa ning ngai ve ko. Na hawinu nih Outdate asi cang a timi tu cu a si deuh men lai lo dah ka ti.


Bible sianginn i Turabian kan hman deuhnak tu cu ka langhtermi ah khan keimah hmuhning sawhsawh in kan leh ko i kan u le a thei deuhmi nih rak kan bawm te ko uh…


APA hman ah teh a poinak a um hnga maw na timi tu hi cu hmasabik i ka langhtermi bang khan nangmah le na professor le na sianginn nawl asi lai cu…

Unau hna ka ttialmi ah ka palhnak tampi a um lai. A theimi nih tamdeuh in rak kan chim te u law… Hi hi kan ruah awk ah a tlak ko rua ka ti ve i biahalnak a rak tuahtu Pu Awi cung zongah kaa lawm.

Nan unau,

Cung Lian Thawng

Hong Kong



------------------------------
"Serve with gladness"